16 Eylül 2013 Pazartesi

Merhabalar,

Açık kaynak dünyasının medahar-ı iftarı Linux projesinin dağıtımlarını yazacağım bugün.

Öncelikle biraz teknik detay verelim yeni başlayanlar için. İki tanım yazmak istiyorum.
Linux Dağıtımları

Linux: Linus Torvalds tarafından geliştirilmeye başlanmış, 5 Ekim 1991 tarihinde 0.0.1 sürümü yayınlanan işletim sistemi çekirdeğidir. Linux kendi başına bir işletim sistemi değildir, çünkü işletim sistemi olmanın gerektiği temel bileşenlere sahip değildir. Linux Windows kernelinden iyi midir bunu başka bir yazıda tartışırız. Ancak ilgilenenler için link burada.

Dağıtım: (Linux Dağıtımı) Linux çekirdeği kullanılarak, çeşitli işlevler kazandırmak için yazılımlar eklenmiş işletim sistemidir. Çok farklı özelleştirilmiş dağıtımlar mevcuttur. Yani aslında dağıtımlar birer işletim sistemidir.

En iyi Linux dağıtımları hangileri sorusu ise asla bitmeyecek bir tartışmanın fitilini ateşler her zaman. En iyi programlama dili hangisidir sorusundan çok da farklı değildir.

Burada adı geçen tüm dağıtımlara birer yazı yazacağım. Ancak bu yazıda temel farklılıkları kıyaslamak istiyorum.

En popüler dağıtımla başlayalım:

Ubuntu

Ubuntu

Dünyada en çok kullanılan Linux dağıtımı Ubuntu'dur. Canonical şirketi tarafından geliştirilmektedir. Mobil cihaz desteği de mevcuttur. Masaüstü ortamı olarak Gnome üzerine yazılmış Unity kabuğunu kullanır. Unity ortamı ilk başlarda çok fazla tepki topladı ancak herkes kullandıkça alıştı ve bence de gayet kullanışlı bir arayüz. İlk başta soğuk geliyor ama yüzdükçe ısınıyor :) Debian tabanlı bir dağıtım yani APT paket yöneticisi kullanıyor. APT çok fazla dağıtım tarafından kullanıldığı içni çok geniş bir yazılım kataloğu var. UbuntuOne bulut sistemine her platformda erişme imkanı sağlıyor. Aynı zamanda sadece Unity değil, KDE, XFace, Gnome, Lxde gibi pek çok masaüstü ortamını destekleyen çeşitleri var.

Ubuntu'nun artılarından bir tanesi de çok fazla olan kullanıcı sayısı sayesinde internet üzerinde hatalara kolayca çözüm bulabiliyorsunuz. Ayrıca yeni başlayan kullanıcılar için kolay kurulum ve kullanımda da uygun.

Fedora

Fedora

RedHat ücretli bir dağıtım olduktan sonra paket desteğini tam olarak sağlamak için ücretsiz olan Fedora projesine destek olmaya başladı ve bu açık kaynak kodlu dağıtımın gelişmesine katkıda bulundu.

Fedora projesi Gnome masaüstü yazılımının en son sürümünü kullanır. Paket yöneticisi olarak yum kullanır. Yum ile birlikte RPM paketleri kullanılır. Debian türevlerinde kullanılan deb paketleri kadar çok seçenek olmasa da, herhangi bir konuda eksiklik yaşanmayacağına eminim.

Fedora RedHat kadar olmasa da kararlılığa önem verir.  Kurulum aracı son derece sade ve basittir. Başlangıç seviyesi için çok tavsiye etmem ancak, temel kavramları anladıktan sonra büyük bir keyifle kullanılabilir.
Linux Mint

Linux Mint

DistroWatch.com adresinde son dönemde en popüler dağıtım listesinde uzun süredir birinci. "güçlü ve kullanımı kolay hem de modern, şık bir işletim sistemi" geliştirmek için başlanan dağıtım çok kısa sürede çok büyük bir popülerliğe ulaştı. Ubuntu tabanlı bir dağıtım olan Mint Ubuntu ile bağlantılarını kesmek amaçlı olarak Debian tabanlı olan başka bir sürümü LMDE adıyla çıkartmıştır.

Masaüstü olarak Mint ve Cinnamon kullanılır. Dökümanlar ve yazılımların yerelleştirilmesi yapılırken Türkçe dili çevirideki ilk 6 dilden biridir. Dünyada en çok kullanılan dördüncü işletim sistemidir.

Ayrıca APT kullandığı için paket olarak da zengindir. Tavsiye eder misin derseniz: bu yazıyı Linux Mint ile yazıyorum derim :)
OpenSuese

OpenSuse

OpenSuse Novell şirketine ait bir linux dağıtım projesidir. Eski popülerliğini son yıllarda yitirmiştir. Ancak hala dağıtım pazarında sözü geçen bir dağıtımdır. Farklı masaüstü sistemlerini destekler. Ayrıca Fedora gibi RPM paketlerini kullanır, yükleyicisi geliştirilmiştir. OpenSuse tecrübem fazla olmadığı için diğer konulara pek fazla yorum yapamıyorum.

Aslında burada Pardus dağıtımını da yazmak isterdim. O güzel topluluk adete "Dağıtıldığı" için Pardus dağıtımını yazmıyorum. Projeye elinden gelen her türlü desteği vermiş ve katkıda bulunmuş biri olarak projenin bugün geldiği noktayı adeta ölü buluyorum.

Size hangi dağıtımı öneririm sorusunun cevabına gelirsek, yukarıda bahsettiğim dağıtımlar zaten en iyileri. Herhangi birini gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz. Ancak benim tercihim paket zenginliğinden dolayı Debian/Ubuntu ya da Linux Mint olacaktır.

Siz de deneyimlerinizi, yorumlarınızı benimle paylaşırsanız mutlu olurum.

Teşekkürler.

35 yorum:

  1. Linux mint hepsinden kullanışlı ve performanslı 4 yıldır linux mint kullanıyorum yapanlara çok teşekkürler

    YanıtlaSil
  2. yaptığın proje için teşekkürler.

    YanıtlaSil
  3. bende dün gece yükledim mint15'i eve gidince kurcalıcam biraz, ama illa öğreneceğim inş kararlıyım :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Herhangi bir sorunuz olursa cevaplamak için elimden geleni yaparım :)

      Sil
    2. sağolun herkes gerçekten çok yardımcı oluyor. bende şimdiden birkaç arkadaşıma önerdim denerler mi? o kendilerinin bileceği iş.. :)

      Sil
  4. merhaba ben pc min yanına linux dagıtımlarından birini kurmayı düşünüyorum ama kararsız kaldım elementry OS luna yükledim biraz kurcaladım ama aslında pekde hoşuma gitmedi istedigim internette gizlilik hackerların kulladıgı tarzda bsy windows tan bıktım artık kod bilgimde var brz yani zor bi yazılım olsada bna uyar ne önerebilirsiniz bna

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlk kez linux dağıtımlarından birini kuracaksanız tavsiyem Ubuntu olacaktır, herhangi bir sorun olduğunda destek bulmanız çok kolay olur, aradığınız yazılımları çok kolay bulabilirsiniz.Dilerseniz Debian'a da göz atabilirsiniz. Örneğin ben Ubuntu kullanıyorum, herhangi bir sıkıntı ile uğraşmaktansa çalışmaya gerektiği kadar vakit ayırabilmek için.

      herhangi bir sorunuz olursa mutlaka yazın, cevaplandırmaya çalışırım

      Sil
  5. Hocam merhaba ben birşey sorucam konuyu hortlatıcam ama kusura bakma.
    Asus EEEPC 11101HA kullanıyorum Xp, W7 W8 ve androidx86 ve pardus dahil hepsini kurdum ama istediğim bir performansı alamaadım bana bu cihazın özelliklerine göre tavsiyen ne olur hiç linux dağıtımı kullanmadım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. http://www.leeenux.com/ Böyle bir site var, bu adreste eeepc'ler için olan dağıtımlar yer alıyor. Ancak hiçbirini daha önce kullanmadım. Umarım dilediğiniz performansı elde edersiniz. Benim tavsiyem Ubuntu temelinden dolayı Eeebuntu olacaktır.

      Sil
  6. Yiğit bey; Öncelikle makaleniz deki açıklamalar gayet anlaşılır olmuş belirtmeden geçmek istemedim. Ben henüz 1 haftalık linux kullanıcısıyım (LinuxMint16). Malumunuz acemiyim henüz, her şey gayet stabil ve akışkan sevmeye başladım, ki alıştıkça daha güzel oluyor sanki. Yanlız birde ekran sürücü (amd hd4850) sorununu hallede bilirsem ve özellikle catalyst control center, birde realtek audio manegeri kura bilirsem ( oluyormu bilmiyorum) daha güzel olacak. Yardımcı ola bilecek arkadaşların yardımını bekliyorum şimdiden teşekkürler.

    YanıtlaSil
  7. Hocam linux mint iso indirdim kurdum fakat benim sorunum, ev baglantisini görmemesi kablosuz aga baglaniyor.kablolu aga baglaniyor. sürücüleri otomatik kuruyor ( yazicilari -isyerinde 2 adet- hala denemedim) fakat bu evdeki masaüstü bilgisayardan kablosuz actigimiz "ev baglantisina baglanmiyor. bu sorun cözülür mü?
    Cünkü kablosuz baglantiya her zaman baglanamiyorum.bazan kopuyor ama ev baglantisi ile baglanirsam windows dan tamamen kopmayi düsünüyorum. yardimlariniz icin simdiden tesekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Modem ve bilgisayar marka modellerinizi verirseniz kontrol edebilirim sizin için?

      Sil
  8. hocam öncelikle teşekkürler anlatımınız için fakat ben bt5r3 kullanıyorum çok memnunum ubuntu bana çok hantal geliyor elbette güzel bir dağıtım ama yavaş o yüzden bt çok süper

    YanıtlaSil
  9. ben ubuntuyu kurdum ama hiçç masaüstüne gireedim mor ekran vardı sadece monitörde sonra neyi eksik kurduğumu bulamadım. ubuntu kurmamda yardımcı olur musunuz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. kesin biseyeleri yanlis kurmusunun ben iki gundur ubuntu 14.04 Kurdum gayet güzel hizli calisiyor 12 yilimi bosu bosuna windowsla harcamisim
      size nasil yardimci olabilirim

      Sil
    2. Kurulum için kullandığınız disk hatalı olabilir. Genellikle böyle durumlarda karşılaşılır, yeniden indirip kurulum medyası oluşturmayı deneyin.

      Sil
  10. Lan adam akıllı windowsu kullanın windows neyinize yetmiyo anlamadımki ne atraksiyona giriyonuz ya :d

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu yorum bir blog yöneticisi tarafından silindi.

      Sil
    2. http://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman

      Biraz felsefik, biraz kapitalizm karşıtı ama esasında özgürlük, gizlilik ve haklarımız için endişe duyduğumuzdan GNU ürünleri kullanıyoruz.

      Sil
  11. daha önce Linux tabanlı herhangi bir işletim sistemi kullanmadım. Aklıma takılan birkaç soru var.
    -)Sizce öncelikle sanal işletim sistemi olarak yükleyip gözlemlemek mi yoksa direk yüklemek mi mantıklı?
    -) Daha önce hiç kullanmadığım için şöyle bir tereddütüm var: Acaba tüm programlar uyumlu çalışacak mı , örneğin office, sistem driver paketleri, hatrı sayılır bir program arşivim var bunlar da sorun çıkar mı, + oyun oalrak LoL oynuyorum. Ne derece sağlıklı olur..
    -) Son oalrak win7 ile Linux Mint-Mate karşılaştırırsak performans farkım olur mu?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhabalar,
      öncelikle sanal makinaya kurmanız daha doğru olacaktır, en azından aklınıza takılan kısayolları, dosya yollarını öğrenmek açısından faydalı olur.

      Windows programlarının bir çoğu Linux altında doğrudan çalışmaz, örneğin ofis paketi için libreoffice ya da openoffice kullanmanız gerekir, ya da Wine adındaki emülatör ile bunu sağlayabilirsiniz.

      Steam ile pek çok oyun Linux için de çıkıyor artık ama lol'a ait bir şey henüz duymadım. Wine emülatörünü kontrol etmek için "Wine APP Db" sitesini kullanabilirsiniz.

      Sürücülere gelecek olursak, neredeyse bütün dağıtımlar sürücüler yüklü gelir, bir tek ekran kartı sürücüsünü paket yöneticisi içinden kurmanız gerekebilir (2 tık bir olay çok kolay oluyor)

      Linux Mint'in herhangi bir sürümü windows 7 performansının çok çok üstünde olacaktır.

      İsterseniz hard-diskinizi parçalayarak bir kısıma bir dağıtım kurup deneyebilirsiniz, Windows 7 yüklemenize de zarar gelmez :) İyi günler dilerim

      Sil
    2. bu kadar detaylı bilgi verdiğiniz için özellikle teşekkürler :)

      Sil
    3. wine kurulumunu nasıl yapabilirm, pek çok şey denedim ama olmadı eksik kalan bir yer var ama bulamıyorum

      Sil
  12. sanırım ilk denememde karıştırırken source.list dosyasını sildim. etc/apt klasörüne gridiğimde de dosya atamıyorum ya da oluşturamıyorum. bu sebeple de "paket yöneticisine" giremiyorum. ilk gün ilk linux sistemimde format atmaktan başka bir çare var mı acaba bu konuda :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlk sorunun cevabı sudo apt-get install wine komutunu çalıştırarak yükleyebilirsin. (terminal için kısayol ctrl alt t)

      Source.List dosya onarım işlemine gelecek olursak, ben de bunu ilk defa araştırdım,

      http://blog.ubuntu-tweak.com/guide/how-to-fix-the-source-list-files
      Likinde bir çözüm var, kullandığın ubuntu sürümünün Kısa adını da internetten araştırma ile bulabilirsin, Ubuntu.com'un wiki sayfalarında vardı ben bakmıştım.

      Kolay gelsin sana ama bozmak güzeldir :)

      Sil
    2. iyice çığrından çıkmıştı format en temiz çözüm oldu :)
      format sonrası wine ı söylediğiniz yoldan sorunsuz yükleyebildim tşk

      Sil
  13. neden listede Pardus'tan bahsedilmemiş??
    http://www.kodadiyazilimci.com/Home/Index

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. 2013 Yılındaki en iyi dağıtımları listeledim ve listede 2 tane DEB paket yöneticisi kullanan dağıtım mevcut zaten. Pardus 2011 sürümünden (darbeden!) sonra çıkan sürümleri beğenmiyorum, ayrıca yayınlanan raporlar, ayakları yere basmayan, özgür yazılım ve linux konusunda cahilce yazılmış raporlar.

      http://distrowatch.com/table.php?distribution=pardus

      adresinden değişimleri görebilirsin. Gerçekten Pardus bu sıralamada yer alacak kalitede değil şuan. Herhangi bir Ubuntu tabanlı dağıtımdan pek farkı yok malesef artık.

      Sil
  14. yiğit abi senden benim için uygun olabilecek linux sistemini istiyorum 4 tane proglamlama dili biliyorum site saldırıları şifre kırma gibi basit işlemlerde uzmanım kodlarla da aram iyi senden en stabil ve en iyi gizliliği sağlayan linux sürümünü istiyorum

    YanıtlaSil
  15. Öncelikle kolay gelsin
    Arkadaşlar son günlerde fena kafama taktım.
    Pcde de Windowsdan linuxa geçmek istiyorum. Ama hangisine?
    Donanım şöyle;
    AsusX board üzerinde Amd athlon 64x2 dual core processor 4200 2.21ghz 32bit işlemci,
    1gb 667 mghz kingston ram,
    320 gb hdd
    512mb ati radeon ekran kartı
    22” samsung wide screen monitör mevcut.
    şuan pc de win8 pro var . Önce iyidi ama sonradan webe girişte wireless bağlantısında ve webde film izlerken donmalar kasılmalar çoğaldı. xp ye dönmek mi yoksa Linux a geçmek mi ve hangisi ne dersiniz?
    Bu donanıma göre hangisi daha hızlı stabil Windows gibi kullanışlı olur, çünkü evde ilkokuldan üniversiteye kadar herkesim kullanabilecek.
    android telefonlarıda bağlantı yapıp bazı işlemleri yapabilmeliyim, bu açıdan

    linux mint mi (onunda hangi versiyonuna) pardus nu yoksa ubuntu mu ?

    Birde donanım olarak değişim değil de ek ne yapabilirim?
    Yardımcı olabilirseniz memnun olurum

    YanıtlaSil
  16. sadece bu makaleyi yazan arkadaş ve özverileri yüzünden siteye kapıldım diyebilirim, helal olsun demek geldi içimden

    YanıtlaSil
  17. Birde aynı anda linux ve windows kullanmamın avantakları nedir? linuxtan gizliliğimi sağlayıp windowsu silmeyerek daha geniş program kullanılabilirliği yakalayabilir miyim?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sadece Windows üzerinde çalışan programları çalıştırmak dışında bir avantajı yok :)

      Sil
  18. üstadım konu hortlayacak ama bu ara yine işletim sistemi derdine düştüm.
    PC donanımı:
    Asus ATX kasa, 400 watt 20cm fan Power supply
    AsusX board üzerinde Amd athlon 64x2 dual core processor 4200 2.21ghz 32bit işlemci,
    1gb 667 mghz kingston, 2adet 500mb 800mhz Kingston toplamda 2gb ram,
    320 gb Samsung hdd,
    512mb Ati radeon harici ekran kartı,
    22” Samsung wide screen monitör mevcut,
    Hp Laserjet 1018 yazıcı

    Evde Kullanım alışkanlığımız; Windows kullanım seviyesi 8 yaşından 50 yaşına kadar her seviye kullanıcı var.
    genelde wi-fi internetten webden tv ve film izleme, gerektiğinde officede dosya yaz yazdır gibi öğrenciler için
    bazı işlemler ve de şahsen androide custom rom indir flashla merakı hepsi bu.

    Size göre bu kombinasyona göre hangi Linux kullanmalıyım ki hem kurulumu kolay ve
    hemde kullanımı kolay bahsettiğim ihtiyaçlara uzun süre cevap verebilsin.

    Çok denedim ama bir türlü win7 nin alışkanlığını yakalayamadım.
    Daha yeni denedim elementaryOS, ubuntu ki dosyaları yüklerken çöküyor ve an son pardus5 yükledim, ama hala kararsızım.
    Bilgi verirseniz memnun olurum.

    YanıtlaSil